BALIKLIGÖL (YARIMCA) ZİYARETİ

Yazar: İSKENDER KORKMAZ

Gaziantep’in Yavuzeli ilçesinde bulunan bir ziyaret yeri.

Bu madde 21 defa ziyaret edilmiştir.

Gaziantep’in Yavuzeli ilçesine bağlı Yarımca köyünün güneyinde, ilçe merkezine yaklaşık 14 km mesafede yer alan doğal bir su kaynağı ve inanç merkezidir. Yaklaşık 30 metre uzunluğunda ve 10 metre genişliğinde olan gölün çevresi, ağaçlık bir alanla çevrili olup hemen yanında bir “dilek ağacı” bulunmaktadır. Başta Çepni Alevileri olmak üzere bölgedeki Sünni halk tarafından da kutsal kabul edilen bu mekân, yöredeki inanç gruplarının ortak paydasını oluşturan “müşterek ziyaretgâh” niteliğindedir. İnanç pratiği açısından Çepni toplulukları, ziyareti özellikle mayıs ayının ikinci haftasında yoğunlaştırırken Sünni gruplar yılın her döneminde ziyaret gerçekleştirmektedir. Mekânın inanç dokusu, kurban kesme, tütsü yakma ve dilek ağacına bez bağlama gibi ritüellerle örülüdür.

Gölün suyunun özellikle baş ağrıları başta olmak üzere çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğine inanılması, alanın “sağaltma” (şifa) işlevini ön plana çıkarmaktadır. Göl içerisinde yaşayan irili ufaklı balıklar ise inanç sisteminin merkezini oluşturur. Halk inanışına göre bu balıklar, suyun çekildiği kurak dönemlerde dahi mucizevi bir şekilde varlıklarını sürdürmekte ve suyun tekrar yükselmesiyle kendiliğinden çoğalmaktadır.

Anlatı dünyasında Yarımca Balıklıgölü, Şanlıurfa’daki Balıklıgöl ile aynı tarihsel ve kutsal kökene dayandırılır. Menkıbeye göre Hz. İbrahim ateşe atıldığında, onu yakan odunlardan bir parça buraya düşmüş ve göl ile içindeki kutsal balıklar bu şekilde oluşmuştur. Bu “kutsal dokunulmazlık” ilkesi gereği göldeki balıkların avlanması veya yenmesi kesin bir yasak (tabu) altındadır. Yerel sözlü gelenekte, bu yasağı çiğneyerek balıkları yiyen bir askerin başına gelen musibetler ve ölümüyle ilgili anlatılan “oduna dönüşme” vakası, mekânın kutsiyetini koruyan caydırıcı bir toplumsal hafıza unsuru olarak varlığını sürdürmektedir.

Kaynakça

Korkmaz, İ. (2022). Gaziantep Alevi Kültürü ve İmam Musa Kazım Ocağı. Paradigma Yayınları.