Ansiklopedide Yeni
DUZLUCACI ZENGİN AĞA (EMİN)
XX. yüzyıl Gaziantep şehir hayatında, özellikle Suburcu Caddesi çevresinde kışları tuzluca ve yazları mısır kebabı satmasıyla tanınan seyyar satıcı.
Gazianteplidir. Doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak bilinmemektedir. Zengin Ağa, doğrudan Suburcu Caddesi’nin sakini olmamakla birlikte, sattığı tuzlucalarla günlük olarak Suburcu...
Yazar: ALİ YÜCELGaziantep, Suburcu, Seyyar Satıcı, Meşhur
DEVE HÖYÜK
Gaziantep ili Oğuzeli ilçesinde, Demir Çağı IIB-IV dönemlerine ait mezarlık alanları bulunan arkeolojik yerleşim.
Deve Höyük, Gaziantep ili Oğuzeli ilçesinin güneyinde, Suriye sınırındaki Devehöyüğü Mahallesi’nde yer alan sit alanıdır. Höyükteki çalışmalar, Karkamış antik kentindeki araştırmal...
Yazar: DENİZ BURAK KİŞNİŞOğuzeli, Sacır, Deve Höyük, Höyük, Demir Çağı, Arkeoloji, Pers Akhamenid
BNH / BMH (BāNIHU / BAMAH)
MÖ 880 ile 870 yılları arasında hüküm sürdüğü varsayılan, Sam’al Krallığı’nın erken dönem yöneticilerinden biri olan tarihi şahsiyet
MÖ 880 – 870 yılları arasında hüküm sürdüğü varsayılan BNH / BMH’nin saltanat yılları kesin olarak saptanamamıştır. Bu kısa tarih aralığı, ardılı olan Ḥayyā’nın (Hayanu), Asur K...
Yazar: TİMUR DEMİRAsur, Ba’al Hammon, Kilamuwa Steli, Sam’al Krallığı, Zincirli, Arkeoloji
BARAKLAR
Yoğun olarak Gaziantep’in Nizip, Oğuzeli ve Karkamış ilçeleri sınırları içerisinde yer alan Barak Ovası’nda mukim Türk boyu.
Eski Türkçede kelime başında bulunan “b-” sesi, Batı Türkçesinde kelime başında “v-” ye dönüşmüştür. Dolayısıyla Batı Türkçesinde kelime başındaki “v-” sesleri, Eski Türkçede “b-”...
Yazar: MEHMET ALİ YILDIRIMKarluk, Barak, Baraklar, Barak Ovası, Gaziantep
BARAK ODASI
Gaziantep’in Nizip, Oğuzeli ve Karkamış ilçelerini merkeze alan Barak Ovası’nda erkeklerin toplanma odasıdır.
Göçebe Türklerin Bey Otağı’nı çağrıştıran “Barak Odası”, Barakların çadır yerleşiminden kerpiç ve taş yapılara geçişinin bir çeşit öncüsü kabul edilebilir. Barakeli’nde erkek misaf...
Yazar: GÖKSEL TİRYAKİBarak Ovası, Köy Odası, Baraklar
BAR-SUR
MÖ 750 civarında Sam’al Krallığı tahtına geçen ve kısa süren iktidarı bir saray darbesiyle sona eren tarihî şahsiyet.
Bar-Sur (“Sur’un Oğlu” veya “Kaya/Sığınak Oğlu”), yaklaşık MÖ 750 yılında babası I. Panamuwa’nın ardından Sam’al (Zincirli) tahtına geçmiştir. I. Panamuwa’nın dış saldırılardan u...
Yazar: TİMUR DEMİRAsur, Bar-Sur, Arkeoloji, Sam'al, Zincirli
BAR-RAKİB (BAR-RAQAB)
MÖ 733/732 ile 713/711 yılları civarında hüküm sürmüş, Asur İmparatorluğu’na bağlılığıyla bilinen ve Sam’al (Zincirli) Krallığı’nın bağımsız yerel hanedanlığının son yöneticisi olan tarihî şahsiyet.
Sam’al (Zincirli) Krallığı’nın bilinen son yöneticisi olan Bar-Raqab (Bar-Rakib), babası II. Panamuwa’nın Asur Kralı III. Tiglat-Pileser’in (MÖ 745-727) Şam’ı kuşattığı askeri se...
Yazar: TİMUR DEMİRZincirli, Sam'al, Bar-Rakib, Asur, Arkeoloji
ANTEP ADININ KÖKENİ
Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan Gaziantep şehrinin tarihsel adı.
Dile bağlı olarak kültürel hafızanın bir tezahürü olan yer adları, o kültürün yerleşimi hakkında bize mühim bilgiler sunar. Gaziantep ve yöresinde kabaca iki gruba ayırabileceğimiz...
Yazar: ÖZGÜR KAZCIYeradı, Ayntâb, Dülük, Etimoloji
ALİ ŞEFİK ÖZDEMİRBEY
Antep Savunması’nı 1920-1921 yıllarında “Etraf-ı Şehir Cepheler Kumandanı” sıfatıyla fiilen idare eden; Hatay ve Musul harekâtlarında görev alan, TBMM’de Siirt ve Gaziantep milletvekilliği yapan asker, teşkilatçı ve siyaset adamı. (1885-1951)
TBMM hal tercümelerine düştüğü notta; “2 Haziran 336 (1920)’da Ayıntab’a geldim. Buradaki vaziyetin vahameti ve ecnebi istilası dolayısıyla burada kalarak kahraman Ayıntab müdafile...
Yazar: MURAT DAĞGaziantep, Antep Savunması, Antep Harbi, Şahsiyet, Milletvekili
.jpg)
ALİ İHSAN GÖĞÜŞ
Gazetecilik, yayıncılık ve siyaset alanlarında faaliyet göstermiş; 1961-1973 yılları arasında Gaziantep milletvekilliği, Turizm ve Tanıtma Bakanlığı, Devlet Bakanlığı ve hükûmet sözcülüğü görevlerinde bulunmuş gazeteci, yazar ve siyaset adamı. (1923-2011)
Ali İhsan Göğüş, 1923 yılında Gaziantep’te doğmuştur. Babası Hasan Celal Bey, annesi, Emine Hanımdır. İlkokulu, Kurtuluş İlkokulu’nda okuyan Ali İhsan Göğüş, İlkokul yıllarınday...
Yazar: MURAT DAĞGaziantep, Siyasetçi, Devlet Adamı, Şahsiyet, Milletvekili
AHMET MUHTAR BÜYÜKÇINAR
Son devir âlimlerinden, muallim, müellif ve mütercim. (1920-2013)
Gaziantep’te doğdu. Mehmet Nuri ile Münevver Hanım’ın tek çocuğudur. Henüz kundakta iken annesi vefat ettiğinden sıkıntılı bir çocukluk devresi geçirdi. 5 yaşındayken bir işçi olan...
Yazar: MUSTAFA İSMET UZUNGaziantep, Âlim, İlahiyat, Şahsiyet
AHMED HURŞİT (DAYI AHMED AĞA)
Antep Harbi gazilerinden Kuvâ-yı Millîyeci, hayırsever ve eğitim gönüllüsü. (1863-1926)
Ahmed Hurşit, 1863’te Gaziantep’in Oğuzeli ilçesinin, Yona (Çaybeyi) köyünde doğdu. Babası, Horasan’dan Anadolu’ya gelerek Ayıntâb yöresine yerleşen Türkmen teşekküllerinden biri...
Yazar: MEHMET FATİH BOZKURTGaziantep, Antep Savunması, Antep Harbi, Hayırsever, Gazi
AĞUİÇEN OCAĞI
Gaziantep’te yerleşik Alevi mürşit ocağı.
Anadolu’nun dinî ve sosyal dokusunda geniş bir nüfuza sahip olan, Alevilik geleneği içerisindeki en önemli mürşit ocaklarından biridir. Ocak; Seyit Ali, Uryan Hızır, Sarı Sultan, Ş...
Yazar: İSKENDER KORKMAZGaziantep, Ocak, Mürşit, Ağuiçen Ocağı, Alevi Ocakları
LOHÂNİZÂDE MUSTAFA NUREDDİN
(1888-1933) – Öğretmen, Asker, Mücahit
1 Temmuz 1888 tarihinde Ayntâb’a bağlı Lohan köyünde dünyaya geldi. Babası, Molla Mustafa (M. Nuri Bey) köye imamlık göreviyle geldi ve daha sonra buraya yerleşti. Babasının “Cahal...
Yazar: ALİ GEZGİNCİAntep Savunması, İmalat-ı Harbiye, Tarih, Şahsiyet, Antep Harbi
GAZİANTEP VAKIFLAR BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ
Gaziantep, Kahramanmaraş ve Kilis illerinde vakıf taşınmazlarının yönetimi, vakıf kültür varlıklarının korunması, restorasyonu ve ihyası ile vakıf hizmetleri kapsamında sosyal yardım faaliyetlerinin yürütülmesinden sorumlu, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı.
Gaziantep Vakıflar Bölge Müdürlüğü, Vakıflar Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatı içinde yer alan ve Gaziantep merkezli olarak faaliyet yürüten bölge müdürlüklerinden biridir. Kurum,...
Yazar: KOMİSYONGaziantep, Kurum, Vakıf, Bölge Müdürlükleri
ŞAHİN BEY (MEHMET SAİD)
Millî Mücadele’nin Güney Cephesi’nde Kilis–Antep hattında Kuva-yı Milliye kumandanı. (1877, Ayntâb – 28 Mart 1920, Elmalı Köprüsü civarı)
1877 (H.1293) yılında Ayntâb’ın Kurbanbostancı Mahallesi’nde doğdu. Asıl adı Mehmed Sait’tir. “Şahin” adını Millî Mücadele sırasında kullanmaya başlamıştır. Rüştiyede tahsil gördü;...
Yazar: KADİR KARABUCAKGaziantep, Antep Savunması, Antep Harbi, Kuva-yı Milliye, Tarih
LOHUSA (NEVSE/NEFSE) EMİ
Gaziantep halk hekimliği ve doğum sonrası kırklama geleneğinde, lohusa kadın ile bebeğin korunması, ağrı ve sızıların giderilmesi, bedenin güçlendirilmesi ve doğum sonrası iyileşme sürecinin desteklenmesi amacıyla çeşitli baharat, ot, bal veya pekmezle hazırlanan geleneksel halk ilacı.
İnsanlık tarihi boyunca bireyler hem bedensel hem de ruhsal rahatsızlıklarla karşı karşıya kalmıştır. Modern tıbbın henüz gelişmediği dönemlerde insanlar, hastalıklarını iyileştirm...
Yazar: AYŞE KARAKOÇGaziantep, Halk Kültürü, Folklor, Halk İnançları, Gelenekler, Lohusa, Nevse
GAZİANTEP ESKİ FUAR ALANI
Gaziantep’te İstasyon Caddesi üzerinde 1965 yılında inşa edilen; fuar, sergi, konferans, eğlence, dinlenme ve sosyal buluşma işlevleriyle 20. yüzyılın ikinci yarısında kentin modern kamusal yaşamında önemli yer tutan fuar alanı.
Gaziantep Eski Fuar Alanı, 1965 yılında inşa edilmiştir. Alanın mimarı Ferruh Örel’dir. Gaziantep Fuarı, Türkiye’de erken Cumhuriyet döneminden itibaren gelişen mekânsal modernleşm...
Yazar: BAYRAM BOZHÜYÜKGaziantep, Fuar, Fuar Alanı, Gündelik Yaşam, Kültür, Kent Kültürü
HİSAR ANIT MEZARI
Araban ilçesinde yer alan ve MS 3. yüzyıla tarihlenen, Roma Dönemi ölü kültünü yansıtan görkemli bir anıt mezar yapısı.
Hisar Mezar Anıtı, Gaziantep ili, Araban ilçesi sınırları içerisinde yer alan Hisar Mahallesi’nde yer alır. Anıt mezar, Elif ve Hasanoğlu anıt mezarlarında olduğu gibi antik dönem...
Yazar: EMRAH ÖZDEMİRAraban, Tarih, Arkeoloji, Anıt Mezar, Roma Dönemi
HORUM HÖYÜK
Nizip ilçesinde yer alan ve kurtarma kazıları sonucu Geç Kalkolitik’ten Geç Tunç Çağı’na, sonra da Orta Çağ’da iskân gördüğü ve zaman zaman mezarlık olarak kullanıldığı saptanmış arkeolojik sit alanı.
Horum Höyük, Gaziantep ilinin Nizip ilçesinin 15 km kuzeyindeki Toydemir Mahallesi’nde, Fırat Nehri’nin batı kıyısında yer alan bir höyüktür. G. Algaze tarafından yürütülen yüzey a...
Yazar: DENİZ BURAK KİŞNİŞNizip, Birecik Vadisi, Kalkolitik, Tunç Çağı, Arkeoloji, Höyük, Tarih